Phân biệt các loại nhôm phế liệu: nhôm dẻo, nhôm cứng, nhôm máy, nhôm hợp kim
Trong một vựa, nhôm là mặt hàng chênh giá mạnh nhất giữa các loại cùng tên. Cùng gọi là nhôm nhưng nhôm dẻo và nhôm máy cách nhau rất xa — nên mua nhầm loại là mất tiền ngay tại bàn cân, không đợi tới lúc bán.
Ba loại chính
| Loại | Dấu hiệu | Thường gặp ở | Giá tương đối |
|---|---|---|---|
| Nhôm dẻo | mềm, bẻ cong bằng tay không gãy, màu sáng đều | xoong nồi, mâm, khay, tấm nhôm | cao nhất |
| Nhôm cứng | cứng, bẻ mạnh thì gãy giòn, thường có vân ép | khung cửa, vách nhôm, thanh định hình | giữa |
| Nhôm máy | đúc dày, thô, có lỗ rỗng, dính dầu nhớt | block máy, vỏ hộp số, chân máy | thấp nhất |
Thứ tự giá này phản ánh độ tinh khiết. Nhôm dẻo gần nguyên chất nên nấu ra nhôm tốt. Nhôm máy là hợp kim đúc, lẫn silic và nhiều kim loại khác, lại còn dính dầu và hay có lõi thép.
Bốn phép thử tại bàn cân
1. Bẻ
Phép nhanh nhất để tách dẻo và cứng. Cong mềm là dẻo, gãy giòn là cứng. Thử ở mép hoặc chỗ thừa, đừng thử giữa tấm.
2. Nam châm
Nhôm không hút nam châm. Rà một lượt là lộ hết ốc vít, bản lề, lõi thép. Với khung cửa và vỏ máy thì phép này gần như bắt buộc — một khung cửa có thể giấu vài ký sắt trong bản lề và chốt khoá.
3. Nhìn vết cắt
Vết cắt mới của nhôm sáng trắng. Nếu ngả xám đục thì nghi hợp kim nặng hoặc kẽm. Kẽm nặng hơn nhôm rõ rệt — cùng kích thước mà nặng bất thường là dấu hiệu đáng ngờ.
4. Cân tay
Nhôm nhẹ hơn nhiều so với vẻ ngoài. Một món trông như nhôm mà cầm thấy nặng tay thì hoặc là kẽm, hoặc bên trong có sắt, hoặc là hợp kim khác.
Ba chỗ mất tiền thường gặp
Khung cửa còn kính và gioăng cao su. Phần kính và cao su không phải nhôm. Cân cả khung theo giá nhôm cứng là trả tiền nhôm cho mấy ký kính — phải tháo hoặc trừ bì.
Mô tơ nhôm còn cuộn dây đồng. Ngược lại với trên: ở đây phần bên trong đắt hơn phần vỏ. Mua cả cục theo giá nhôm máy là mua hớ cho mình, bán cả cục theo giá nhôm máy là bán hớ cho mối.
Nhôm dính dầu nhớt. Nhôm máy thường ngậm dầu. Dầu có cân nặng nhưng không phải hàng — và nhà máy sẽ trừ khi mình bán ra.
Lựa tới mức nào
Vì chênh lệch giữa các loại nhôm lớn, lựa nhôm gần như luôn đáng công — khác với sắt, nơi chênh lệch trong nhóm nhỏ hơn.
Thứ tự ưu tiên khi bận:
- Tách đồng ra trước — đắt hơn nhôm nhiều lần.
- Rà nam châm bỏ sắt — nhanh, và sắt lẫn bị trừ nặng khi bán.
- Tách nhôm dẻo khỏi phần còn lại — đây là phần chênh lớn nhất.
- Cuối cùng mới tách nhôm cứng với nhôm máy.
Trên EcoKiot
Mỗi loại nhôm khai một mã riêng với giá riêng, và giá sửa được bất cứ lúc nào — nhôm là mặt hàng giá đổi thường xuyên nên chỗ này dùng nhiều.
Cân một đống nhôm hỗn hợp rồi mới lựa ra từng loại thì sửa trên phiếu, app tự tính lại tiền. Phép kiểm tra nhanh: tổng ký các loại sau khi lựa cộng phần bỏ phải bằng ký cân ban đầu.
Bài này mô tả cách phân loại theo thực tế nghề, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Tên gọi và cách xếp loại khác nhau theo vùng và theo nơi thu mua — nên hỏi trước nơi mình hay bán để gom hàng cho khớp cách họ phân loại.
Hay được hỏi
- Nhôm dẻo là gì?
- Là nhôm gần nguyên chất, mềm, bẻ cong được bằng tay mà không gãy. Thường gặp ở xoong nồi cũ, mâm, khay, vỏ lon. Đây là loại được giá nhất trong nhóm nhôm vì ít pha kim loại khác.
- Nhôm cứng khác nhôm dẻo thế nào?
- Nhôm cứng là hợp kim nhôm pha thêm kim loại khác cho chắc hơn — khung cửa, vách nhôm, thanh định hình. Bẻ khó, bẻ mạnh thì gãy giòn chứ không cong mềm. Giá thấp hơn nhôm dẻo.
- Nhôm máy là loại nào?
- Là nhôm đúc trong các bộ phận máy móc: block máy, đầu xy-lanh, vỏ hộp số, chân máy. Thường lẫn sắt, dính dầu nhớt và có lỗ rỗng bên trong nên được giá thấp nhất trong nhóm nhôm.
- Làm sao biết nhôm có lẫn sắt không?
- Dùng nam châm. Nhôm không hút nam châm, nên chỗ nào hút là có sắt — thường là ốc vít, bản lề, lõi thép bên trong. Phần sắt đó phải tách ra hoặc trừ bì, không tính theo giá nhôm.
- Vỏ lon nước ngọt có phải nhôm dẻo không?
- Về chất liệu là nhôm, nhưng lon rất mỏng và có lớp sơn, lớp phủ bên trong nên hao khi nấu nhiều. Nhiều nơi thu mua xếp lon thành loại riêng chứ không gộp vào nhôm dẻo.
- Nhôm bị cháy đen có mất giá không?
- Có. Phần cháy là nhôm đã oxy hoá, nấu lại không ra nhôm nên đóng vai trò tạp chất. Nhôm cháy nặng thường bị trừ theo phần trăm hoặc xếp xuống loại thấp hơn.
Đọc tiếp
- Vựa phế liệu từ 2026 phải ghi sổ gì: bốn trường hợp, bốn bộ sổ khác nhau
- Trừ bì phế liệu: trừ cái gì, trừ bao nhiêu, và ghi thế nào để không cãi nhau
- Mua 5 bán 7 chưa chắc lời 2: tính lời thật của vựa phế liệu
- Phân loại sắt phế liệu: sắt đặc, sắt vụn, sắt gỉ, tôn — mỗi loại một giá
- Đồng đỏ và đồng vàng khác nhau thế nào, và vì sao đồng cháy mất giá
- Phân loại nhựa phế liệu: PET, HDPE, PP, PVC và vì sao nhựa màu rẻ hơn nhựa trong
- Phân loại giấy phế liệu: carton, giấy trắng, giấy báo — và chuyện nước trong giấy
- Phiếu cân nên ghi những gì: sáu dòng tối thiểu để không bao giờ phải cãi
- Nợ gối đầu ở vựa phế liệu: ai nợ ai, và lúc nào thì khoản nợ thành lỗ
- Đếm bãi cuối tháng: làm thế nào cho nhanh, và lệch sổ thì xử lý ra sao
- Vựa có người cân, người giữ tiền: chia việc thế nào cho khỏi mất mát
- Giữ hàng chờ giá lên: khi nào đáng, khi nào là đánh bạc bằng vốn của mình
- Mở vựa phế liệu cần gì: vốn, mặt bằng, cân, mối — và khoản hay bị tính thiếu
- Vốn của vựa nằm ở đâu: tiền mặt, hàng trong bãi, và nợ chưa đòi
- Chốt sổ cuối ngày ở vựa: mười lăm phút đối chiếu tiền, hàng và phiếu cân
- Kiểm tra cân ở vựa mỗi tuần: bốn phép thử làm trong vài phút
- Phân biệt inox 201, 304 và 430 khi thu mua: nam châm chỉ sơ loại được
- Cân xe tải phế liệu: cân hai lần, trừ bì xe, và bốn chỗ hay lệch
