Bài viết

Mấy việc ở vựa mà hỏi mười người ra mười câu trả lời — trừ bì tính sao, lời thật là bao nhiêu, hết thuế khoán rồi phải ghi sổ gì. Ở đây trả lời gọn, có dẫn nguồn.

• Vựa phế liệu từ 2026 phải ghi sổ gì: bốn trường hợp, bốn bộ sổ khác nhau

  Doanh thu dưới 1 tỷ thì chỉ một cuốn Sổ doanh thu. Trên ngưỡng và chọn nộp thuế trên thu nhập thì phải ghi bốn sổ, trong đó có sổ hàng tồn và sổ tiền. Kèm mẫu số từng sổ theo Thông tư 152/2025.

• Trừ bì phế liệu: trừ cái gì, trừ bao nhiêu, và ghi thế nào để không cãi nhau

  Cùng một xe hàng, trừ bì theo ký hay theo phần trăm ra hai số tiền khác nhau. Bài này tách rõ từng kiểu trừ, chỗ hay cộng lộn khi cân nhiều bao, và vì sao ghi rõ trên phiếu lại đỡ mất mối hơn là trừ ngầm.

• Mua 5 bán 7 chưa chắc lời 2: tính lời thật của vựa phế liệu

  Chênh 2 giá một ký nghe thì lời, nhưng hao hụt, tiền xe, tiền công và hàng tồn mua giá cao ăn hết lúc nào không hay. Cách tính ra con số lời thật của tháng.

• Phân loại sắt phế liệu: sắt đặc, sắt vụn, sắt gỉ, tôn — mỗi loại một giá

  Sắt đặc và tôn mỏng chênh nhau rất nhiều nhưng đổ chung một đống là mất phần chênh đó. Cách nhận mặt từng loại và chỗ hay bị lẫn.

• Phân biệt các loại nhôm phế liệu: nhôm dẻo, nhôm cứng, nhôm máy, nhôm hợp kim

  Nhôm dẻo và nhôm máy chênh nhau rất nhiều. Mấy phép thử tại bàn cân — bẻ, nam châm, màu vết cắt — để không mua nhầm giá.

• Đồng đỏ và đồng vàng khác nhau thế nào, và vì sao đồng cháy mất giá

  Đồng đỏ nguyên chất, đồng vàng pha kẽm, đồng cháy bám oxit — ba mức giá khác hẳn nhau. Kèm cách ước lõi đồng trong dây điện còn vỏ.

• Phân loại nhựa phế liệu: PET, HDPE, PP, PVC và vì sao nhựa màu rẻ hơn nhựa trong

  Ký hiệu tam giác số 1 tới số 7 dưới đáy chai là cách nhanh nhất. Khi không có ký hiệu thì dựa vào độ cứng, tiếng gõ và vết bẻ.

• Phân loại giấy phế liệu: carton, giấy trắng, giấy báo — và chuyện nước trong giấy

  Giấy ướt nặng hơn nhưng bán ra lại bị trừ — nên nước trong giấy là khoản lỗ âm thầm nhất của vựa. Cách phân loại và cách xử lý.

• Phiếu cân nên ghi những gì: sáu dòng tối thiểu để không bao giờ phải cãi

  Phiếu chỉ ghi mỗi số tiền thì tháng sau không ai chứng minh được gì. Sáu dòng tối thiểu, và vì sao dòng trừ bì là dòng quan trọng nhất.

• Nợ gối đầu ở vựa phế liệu: ai nợ ai, và lúc nào thì khoản nợ thành lỗ

  Ba dòng tiền khác nhau hay bị gộp làm một: mình nợ mối, nhà máy nợ mình, và tiền đã ứng trước. Gộp lại là không biết thật sự còn bao nhiêu tiền.

• Đếm bãi cuối tháng: làm thế nào cho nhanh, và lệch sổ thì xử lý ra sao

  Không đếm bãi thì con số lời cuối tháng là số đoán. Cách đếm nhanh, và bốn nguyên nhân khi sổ với bãi lệch nhau quá nhiều.

• Vựa có người cân, người giữ tiền: chia việc thế nào cho khỏi mất mát

  Nguyên tắc cũ của nghề buôn: người cân không giữ tiền, người giữ tiền không định giá. Cách áp vào một vựa chỉ có ba bốn người.

• Giữ hàng chờ giá lên: khi nào đáng, khi nào là đánh bạc bằng vốn của mình

  Giữ hàng không miễn phí: vốn chết, mặt bằng, hao hụt và rủi ro giá. Cách tính xem mức chênh giá kỳ vọng có bù nổi bốn khoản đó không.

• Mở vựa phế liệu cần gì: vốn, mặt bằng, cân, mối — và khoản hay bị tính thiếu

  Tiền thuê bãi và tiền mua cân thì ai cũng tính. Khoản hay thiếu là vốn lưu động — tiền nằm chết trong đống hàng chưa bán.

• Vốn của vựa nằm ở đâu: tiền mặt, hàng trong bãi, và nợ chưa đòi

  Tiền mặt, hàng trong bãi, nợ chưa đòi — ba chỗ chứa vốn. Gom hàng nhiều hay cho nợ dài đều làm cạn két dù đang lời.

• Chốt sổ cuối ngày ở vựa: mười lăm phút đối chiếu tiền, hàng và phiếu cân

  Lệch để cả tháng thì không biết lệch ở ngày nào. Năm bước chốt sổ cuối ngày, thứ tự tra khi tiền lệch, và ai nên chốt với ai.

• Kiểm tra cân ở vựa mỗi tuần: bốn phép thử làm trong vài phút

  Cân đọc sai thì cả sổ sai theo mà không phiếu nào tố cáo. Bốn phép thử làm trong vài phút, cách ghi sổ kiểm cân và xử lý khi cân hai bên chênh nhau.

• Phân biệt inox 201, 304 và 430 khi thu mua: nam châm chỉ sơ loại được

  Nam châm tách được inox 430 nhưng không tách chắc 304 với 201. Bốn mức thử từ rẻ tới chắc, mài sạch trước khi thử, và cách tránh mua lẫn loại thấp vào giá loại cao.

• Cân xe tải phế liệu: cân hai lần, trừ bì xe, và bốn chỗ hay lệch

  Lệch 50 ký ở một lần cân là chênh nửa triệu đồng một chuyến (với giá 10.000 đồng mỗi ký, số giả định). Cách cân hai lần, bốn chỗ hay lệch và những dòng cần ghi vào phiếu cho mỗi xe.