Phân loại giấy phế liệu: carton, giấy trắng, giấy báo — và chuyện nước trong giấy
Giấy là mặt hàng rẻ nhất tính theo ký nhưng chiếm chỗ nhiều nhất trong bãi. Nghịch lý đó quyết định cách làm ăn với mặt hàng này: tiền không nằm ở việc lựa kỹ, mà ở vòng quay và chi phí vận chuyển.
Bốn nhóm chính
| Nhóm | Gồm | Giá tương đối |
|---|---|---|
| Giấy trắng | giấy in, giấy văn phòng, giấy photo, lề trắng nhà in | cao nhất |
| Carton | thùng hàng, hộp giấy sóng | giữa |
| Báo, tạp chí | báo cũ, tạp chí, tờ rơi | giữa, thấp hơn carton ở nhiều nơi |
| Giấy hỗn hợp | giấy lẫn nhiều loại, giấy bẩn, bìa cứng | thấp nhất |
Thứ tự này đến từ chất lượng sợi. Giấy trắng chưa qua tái chế nhiều, sợi còn dài và sạch, lại không phải tẩy mực nhiều màu. Carton đã tái chế vài vòng, sợi ngắn, lẫn keo và mực in.
🔴 Nước — khoản lỗ âm thầm nhất của mặt hàng này
Không mặt hàng nào ở vựa nhạy với nước như giấy. Giấy khô để ngoài một trận mưa có thể nặng lên đáng kể, và chuyện gì xảy ra sau đó thì tuỳ hướng:
- Mua vào hàng ướt mà không trừ bì → trả tiền cho nước.
- Bán ra hàng ướt → nơi mua trừ phần trăm ẩm, mình chịu.
- Hàng ướt để lâu → mốc, sợi hỏng, bị hạ loại hoặc không nhận.
Nên với giấy, mái che không phải khoản đầu tư xa xỉ — nó trực tiếp giữ giá hàng trong bãi. Và trừ bì theo phần trăm cho hàng ướt là chuyện phải làm rõ ngay lúc cân, không để sau.
Chỗ hay bị trộn
Băng keo trên thùng carton. Một thùng lớn có thể dán nhiều mét băng keo. Nhiều thì phải gỡ, vì đó là nhựa chứ không phải giấy.
Giấy tráng nhựa hoặc tráng kim loại. Vỏ hộp sữa, ly giấy, giấy gói quà ánh kim — nhìn là giấy nhưng có lớp tráng không tách được bằng quy trình thường. Nhiều nơi xếp riêng hoặc không nhận.
Giấy carbon, giấy nhiệt. Hoá đơn in nhiệt, giấy than — thuộc nhóm hỗn hợp hoặc bị loại.
Bìa cứng có gáy keo, có đinh. Sổ sách, catalogue đóng gáy — phần gáy là tạp chất.
Tiền của mặt hàng giấy nằm ở đâu
Vì đơn giá thấp, cái quyết định lời lỗ không phải giá mà là ba thứ:
1. Chi phí vận chuyển trên mỗi ký
Giấy rời chiếm thể tích lớn nên xe đầy trước khi nặng — chở không hết tải trọng mà đã hết chỗ. Ép kiện giảm thể tích nhiều lần, tức là chở được nhiều ký hơn mỗi chuyến với cùng tiền xe.
Chưa có máy ép thì ít nhất xếp gọn và bó lại, đừng để rời.
2. Vòng quay
Giấy không nên giữ lâu: giá ít biến động mạnh như kim loại, mà rủi ro ẩm mốc thì tăng theo thời gian. Giữ giấy chờ giá lên gần như không bao giờ đáng — khác với đồng hay nhôm. Xem bài giữ hàng chờ giá lên.
3. Chỗ trong bãi
Một tấn giấy chiếm chỗ bằng nhiều tấn sắt. Nếu bãi chật thì mỗi tấn giấy nằm đó đang đẩy một mặt hàng lời hơn ra ngoài. Đó là chi phí thật dù không ai xuất hoá đơn cho nó.
Trên EcoKiot
Giấy thường là mặt hàng có số phiếu nhiều nhất vì mối lẻ mang tới liên tục. Nhập ngay trên điện thoại cạnh bàn cân thì không phải ngồi chép lại xấp phiếu cuối ngày.
Hàng trong bãi theo từng loại giấy cho biết đang tồn bao nhiêu — con số quyết định khi nào gọi xe, vì giấy là mặt hàng nên quay vòng nhanh.
Bài này mô tả cách phân loại theo thực tế nghề, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Cách xếp loại, mức trừ ẩm và việc có nhận giấy tráng hay không khác nhau theo từng nơi thu mua — nên hỏi trước nơi mình hay bán.
Hay được hỏi
- Giấy phế liệu chia làm mấy loại?
- Ở vựa thường chia bốn nhóm chính: carton (thùng giấy), giấy trắng (giấy in, giấy văn phòng), giấy báo và tạp chí, và giấy hỗn hợp. Giấy trắng thường được giá nhất, giấy hỗn hợp thấp nhất.
- Vì sao giấy trắng được giá hơn carton?
- Vì sợi giấy trắng dài và sạch hơn, lại không phải tẩy nhiều màu nên tái chế ra giấy chất lượng cao hơn. Carton đã qua tái chế nhiều lần, sợi ngắn, lại có lớp keo và mực in.
- Giấy ướt có bán được không?
- Bán được nhưng là khoản lỗ âm thầm. Nước làm giấy nặng lên lúc mua vào, nhưng nơi mua lại sẽ trừ phần trăm ẩm, và giấy ướt lâu ngày còn bị mốc làm hỏng sợi nên có thể bị hạ loại.
- Băng keo và ghim trên thùng carton có phải gỡ không?
- Nên gỡ băng keo nếu nhiều, vì đó là tạp chất. Ghim kim loại nhỏ thì nhiều nơi chấp nhận vì máy tái chế lọc được, nhưng ghim nhiều hoặc có kẹp nhựa thì bị trừ.
- Giấy có lớp tráng nhựa hoặc tráng kim loại tính thế nào?
- Thường xếp riêng hoặc không nhận, vì lớp tráng không phải giấy và không tách ra được bằng quy trình thông thường. Ví dụ vỏ hộp sữa giấy, giấy gói quà tráng kim loại, ly giấy tráng nhựa.
- Giấy chiếm chỗ nhiều trong bãi thì xử lý ra sao?
- Ép kiện là cách phổ biến — giảm thể tích nhiều lần, chở được nhiều hơn mỗi chuyến nên tiết kiệm tiền xe. Vựa chưa có máy ép thì ít nhất nên xếp gọn và bó lại thay vì để rời.
Đọc tiếp
- Vựa phế liệu từ 2026 phải ghi sổ gì: bốn trường hợp, bốn bộ sổ khác nhau
- Trừ bì phế liệu: trừ cái gì, trừ bao nhiêu, và ghi thế nào để không cãi nhau
- Mua 5 bán 7 chưa chắc lời 2: tính lời thật của vựa phế liệu
- Phân loại sắt phế liệu: sắt đặc, sắt vụn, sắt gỉ, tôn — mỗi loại một giá
- Phân biệt các loại nhôm phế liệu: nhôm dẻo, nhôm cứng, nhôm máy, nhôm hợp kim
- Đồng đỏ và đồng vàng khác nhau thế nào, và vì sao đồng cháy mất giá
- Phân loại nhựa phế liệu: PET, HDPE, PP, PVC và vì sao nhựa màu rẻ hơn nhựa trong
- Phiếu cân nên ghi những gì: sáu dòng tối thiểu để không bao giờ phải cãi
- Nợ gối đầu ở vựa phế liệu: ai nợ ai, và lúc nào thì khoản nợ thành lỗ
- Đếm bãi cuối tháng: làm thế nào cho nhanh, và lệch sổ thì xử lý ra sao
- Vựa có người cân, người giữ tiền: chia việc thế nào cho khỏi mất mát
- Giữ hàng chờ giá lên: khi nào đáng, khi nào là đánh bạc bằng vốn của mình
- Mở vựa phế liệu cần gì: vốn, mặt bằng, cân, mối — và khoản hay bị tính thiếu
- Vốn của vựa nằm ở đâu: tiền mặt, hàng trong bãi, và nợ chưa đòi
- Chốt sổ cuối ngày ở vựa: mười lăm phút đối chiếu tiền, hàng và phiếu cân
- Kiểm tra cân ở vựa mỗi tuần: bốn phép thử làm trong vài phút
- Phân biệt inox 201, 304 và 430 khi thu mua: nam châm chỉ sơ loại được
- Cân xe tải phế liệu: cân hai lần, trừ bì xe, và bốn chỗ hay lệch
